Tegtal
Jëf-jëf-yëf-jaay – 1 kg
Jumbo, bu am 1 kg, mooy benn lu war a topp ci ñam bu Afrik bi. Dafa lu mucc sa xëtu jën wu mu bare, te am na njariñ bu bare. Ci lu tax ay xëtu ay xëti, ay xëy yuy xëy ak ay xëyax yuy xéew, tax na ay sos yuy, sup, xëy, ak ay xërëm yuy.
Jëfandikukat bii am na njariñ ndax lu yomb a jëfandikoo. Bu ko doon di lekk, da nga teg benn xëtu kafe ngir def lu bare ci récip. Bu buuru bi dafa am, dafa mën a teg lu mat, lu mat ci lekk bu nekk ak lu bare. Bu ngeen di lekk ci biir kër bu bare mbaa ci biir liggéey bu bare, saawul bii dafa rafet ci seen soxla.
Te itam, bu ñu koy sàmm, di nañ di gën a rafet, te duñu ko sàmm. Am na lu dul lu ñu sàmm mbaa lu ñu sàkk, waaye lu ci wàll bi dafa gën a màgg te du ko fey. Lii moo tax mu rafet ngir ànd ak ay xëtu-xëtu, tomat, riz, ak manioc.
Kenn ci lu gën a gëna am ci tool bii mooy mu am njariñ. Dafa jébbal lu baax lu tax ñu gën a màgg te di ko séddale ba yàgg. Bu ngeen di ko tëj, ba mu dul feebar, di gën a gën a rafet, te bañ a jébbal lu ko neex.
Bu nga teg ca sa kaw sa kaw, dinga sàmm diir, te dinaa séddale sa ñam bu dëggu. Noonu mu nekk na ab àndandoo bu baax ci lépp lu ngeen di def, muy diine mbaa diine.
Jëfleen ko ci léegi, ngir sàmm ay jënam ci lu muñ, muñ, te muñ.




