Pëppal guineey (Pèppal guinee)

Tegtal

Peppi guineey – Fërëm bu baax ngir màggal ay xëtu Afrig

Peppi guineen, ñu koy woo itam guineen peppi, di njëkk ci ay xëtu yu am njariñ yu am solo ci Afrig bëj-gànnaar. Jëf yi ñu xam ne ñu am na xawlu, ñu am na ci xawlu ci xawl, te ñu am na lu dul tollu. Teewul ni xëpp yi, du ko xeex, waaye dafa fey xëpp ak xëpp.

Man nga defal ko bés bu nekk ngir di xeex saawus, soppi, séy, mbaa ay gàtt yu ñu di xeexi. Jëfalu na ci jël-jël gi, ngir mu bàyyi njariñam. Bu ngeen boole ko ak yeneen coonoy, ni ay garab, walla ginger, dingeen am lu bare ci ñam wu bare.

Ci lu bari ci Afrig, guineey bi dafa bokk ci diggéef yu ñuy jëfandikoo ci ay xëtuy bérab yu ñuy wax spices. Jëfandikoo ci jën gu ñu di fey, ci ay gàtt yu ñu di feyyal, ak ci ay sos yu jigeen. Mu ngi dénk ay njariñ, waaye du ko gën a bare, ba mu am lu bare ci kër Yàlla gi.

Jëfandikukat bii du ci xëtu ñam rekk. Am na itam ay jëfandikoo ci digéer. Bi ñu ko fexe, dafay jébbal luy dëkku, di dëggal yaram. Man nga lekk ko ci boppam walla ci biir yeneen jëmm ni ginger walla cola.

Teewal ko ci bérab bu ñu tëj, ba mu dul leer mbaa leer. Noonu mu am na ay njariñ yi mu am ba muy diirub ñaari set.

Bu ñu jënd ci benn, pempur guineey dafa rafet ngir gis mbaa gis gis gis gis-leen ay xëtu Afrig. Ci benn xërëm, ngay di def ay njariñ yu bare, di nekk ay njariñu yu bare ak ay aada.